Virtual Reality simulatie

Applied Ergonomics Conference 2019

De Applied Ergonomics Conference te New Orleans richtte zich in de eerste plaats op de praktijk of hoe de theorie effectief wordt toegepast. Dit leverde mooie praktijkcases op van toonaangevende bedrijven in ergonomie. Het is een ideale gelegenheid om ook nieuwigheden te ontdekken, een bloemlezing…

Ergonomie als onderdeel van Lean, Kaizen, Sigma Six

Al deze programma’s zijn gebaseerd op het optimaliseren van de efficiëntie door continue verbetering. Ze streven ernaar om kosten of verliezen weg te werken. Ziekteverzuim echter is ook zo’n verlies en slaat zo de brug naar ergonomie. Door ergonomische risicofactoren weg te werken kan men de productiviteit opdrijven en het welzijn van de medewerkers verbeteren.

In aansluiting hiermee werd HOP voorgesteld, human and organizational performance. Deze filosofie gaat ervan uit dat menselijk gedrag gestuurd wordt door het systeem of de processen. Daarbij staan volgende principes centraal:

  • Mensen maken fouten, zelfs de besten
  • Werknemers zijn experts in probleemoplossing
  • Context bepaalt gedrag of acties medewerker
  • Reactie hiërarchische lijn op fouten is cruciaal
  • Verbetering gebeurt door te leren
Tecscan sensoren

Smart wearable Technology

Draagbare sensoren bieden heel wat mogelijkheden om allerlei aspecten van de medewerker tijdens zijn werk te capteren. Voorbeeld is een handschoen met sensoren die de bewegingen, houding en grijpkrachten van de hand registreert. Via de software gebeurt automatisch een berekening van allerlei analysetools zoals Strain Index, RULA en HA TLV. Dit meetbare bleek juiste resultaten op te leveren en zo vermoeidheid te voorspellen.

Een andere toepassing is het meten van de handgrijpkracht. Traditioneel laat men een taak nabootsen op een handdynamometer om de vereiste handkracht te kunnen inschatten. Dit is echter een ruwe methode. Met wearables zoals TekScan Grip en Orthofit Smart Glove, kan men direct de grijpkracht meten.

Casus ergonomie bij Samsung
Casus Samsung: blok van 38kg wordt met takel getild

Ergonomiebeleid Samsung

Op basis van veiligheidsobservaties werd vastgesteld dat veel van het onveilig gedrag eigenlijk ergonomiegerelateerd was. Daarop startten ze met een ergonomieprogramma. Dat bestaat uit drie delen: uitschrijven van een management systeem, opstellen van ergonomische ontwerprichtlijnen en het uitwerken van werkmethodes en instructies.

Het programma van risicoanalyses omvatte drie stappen. De werknemers werden aangeleerd om naar 18 risicofactoren ergonomie te kijken. De prioriteit van de taak werd bepaald door het aantal risicofactoren te vermenigvuldigen met het aantal medewerkers die die taak moet doen. In een tweede stap gebeurde dan de risicoanalyse met het kwantificeren van het risico en het verzamelen van antropometrische data. Tot slot was de laatste de stap de verbetering zelf met het toepassen van de preventiehiërarchie.

Als sluitstuk van het ergonomiebeleid werden “ergonauten” opgeleid die als ambassadeurs op de werkvloer gingen fungeren. Ergonomie is immers een continu proces of een dagelijks aandachtspunt. De ergonauten leren ook de werkmethodes aan of begeleiden de rek en strekoefeningen voor de start van het werk.

Amerikaanse zithouding

De optimale zithouding in Europa en Amerika is toch niet helemaal hetzelfde. De Angelsaksische landen gaan uit van een zithouding met de rug goed gesteund tegen de rugleuning. Deze staat wel iets meer naar achter om de rug te ontlasten. De armen worden ondersteund door de armsteunen met de ellebogen naast het lichaam. Het toetsenbord staat daarbij meestal op een bord dat onder de tafel uitsteekt. De hand liggen bijna ontspannen in je schoot.

Wel hetzelfde is het onderzoek naar alternatieve zithulpmiddelen. Een zitbal is positief voor de zithouding, maar het effect op pijn is niet eenduidig. Een zadelstoel geeft een betere houding dan een kniestoel, die dan weer beter is dan een klassieke bureaustoel. De spieractiviteit in de lage rug ligt effectief lager. Een bureaufiets scoort niet goed op prestatie. Het werken met de muis en telefoneren gaat trager en het werkgeheugen is minder. De effecten zijn echter afhankelijk van je fietssnelheid. Met een loopband behaalt men eenzelfde prestatie, maar men doet wel langer over het muizen, typen en bellen.

Ander terugkerend topic was het zitten voor obese mensen of “bariatric seating”. In 2017 werd een norm beschreven met afmetingen van een bureaustoel voor mensen die tussen 136 en 181kg wegen.

Virtual Reality

Virtual Reality laat toe om simulaties in een labo te doen. Vroeger werden werkhoudingen nagebootst door manikins in de CAD software bewegingen te laten uitvoeren. Het tekenen kostte veel tijd afhankelijk van het aantal manikins en de hoeveelheid alternatieve oplossingen. Simulaties op computer geven echter geen info over vermoeidheid, ongemak of de moeilijkheid van houdingen.

Door middel van virtual reality kan men in real time een 3D houdingsanalyse doen. Men heeft een VR headset nodig, twee controllers voor in de handen en motion trackers. De mens in de virtuele omgeving wordt omgezet in een full body avatar die alles doet. Daarop kunnen verschillende objectieve analyses gebeuren. Daarnaast is er ook nog steeds de medewerker die subjectieve feedback kan geven. Deze methode werkt veel sneller en bespaart kosten.

Vision picking met smart glasses

Order picken met smart glasses heeft als voordeel dat men steeds de twee handen vrij heeft, sneller kan werken en toch nog contact heeft met de omgeving. Met het ene oog kijkt men dichtbij naar de commando’s die op het brilglas verschijnen, met het andere oog kan men steeds in de verte blijven kijken. Een veelbelovende toepassing van augmented reality, maar het gebruiksgemak verdient nog aandacht.

De proefpersonen waren niet altijd even tevreden. Hun grootste bezorgdheid was het afglijden van de bril, het schuren op hun huid en het dragen van de smart glasses onder hun veiligheidsbril. Na 20 minuten testen waren er opmerkingen dat de bril oncomfortabel was en hen beperkte in snelheid. Sommigen rapporteerden ook lichte hoofdpijn. Na 10 minuten begon de bril ook al af te schuiven. De proefpersonen hadden wel nog geen enkele ervaring met dergelijke brillen. Toch is er nog werk aan de winkel…

Exoskelets

Op een ergonomiecongres anno 2019 kunnen exoskeletten uiteraard niet ontbreken. Deze werden apart beschreven met interessante toepassingen in verschillende bedrijven. Ook trekken en duwen kwam ruim aan bod. De Ohio State richtlijnen trekken en duwen geven zo objectieve grenswaarden om gemeten krachten te evalueren.