Transportband: ergonomische richtlijnen
In de industrie wordt de lopende band vaak gebruikt om goederen
en materialen te transporteren tussen werkposten of afdelingen.
Het risico op overbelastingsklachten wordt hierdoor verminderd
omdat veelvuldig tillen en dragen wordt uitgeschakeld. Een
transportband echter die niet goed ontworpen is, kan wel leiden
tot overbelastingspijn door vooroverleunen (te lage band),
draaien (L-opstelling) en ver reiken (te brede band of te
weinig voetruimte), enz… Deze belastende houdingen dienen
vermeden te worden.
Hoogte
transportband staand : 102 cm - hoogte werkstukken
Een transportband is meestal niet in hoogte verstelbaar. Een
vaste hoogte is daardoor voor sommige mensen te laag en voor
anderen weer te hoog. Een gemiddelde werkhoogte is vaak de
weg van het minste kwaad. Voor de Belgische werkbevolking
is 102 cm de gemiddelde ellebooghoogte verminderd met 10 cm
voor werk met matige kracht en precisie. Zwaar werk gebeurt
best nog eens 10 cm lager. Een andere optie is de werkhoogte
aan te passen aan de grotere mensen van de werkpopulatie en
aanpasbare verhogen te voorzien voor de kleinere werknemers.
Zo moet niemand vooroverbuigen in de rug. Belangrijk is wel
dat de platforms of verhogen groot genoeg (70 x 70 cm) en
stabiel zijn. Veelvuldig op- en afstappen van een verhoog
met een gewicht in de handen wordt echter best vermeden omwille
van het valrisico.
Hoogte
transportband zittend : min. 80cm
Al
zittend geldt er een bijkomende aandacht voor voldoende beenruimte
onder het werkoppervlak. Tussen de onderzijde van de transportband
en de grond moet een vrije ruimte zijn van 75 cm hoog. Zittend
werken gaat vermoeidheid tegen en is het meest geschikt voor
taken die weinig kracht vragen zoals het opnemen van kleine
tot middelgrote stukken. Een vaste hoogte voor werk met matige
precisie is 80 cm. Dit komt overeen met de grootste werknemers
zodat de anderen hun zithoogte moeten aanpassen om in een
comfortabele houding te kunnen werken. Een hoogteverstelbare
voetensteun tot 25 cm is een must.
Reikwijdte
transportband : 45cm
Repetitief
reiken gebeurt best in een zone van 45 cm voor het lichaam.
De reikafstand wordt gemeten tussen de handen en de voeten.
Bij het hanteren van grotere stukken mag de tranportband dus
breder zijn. Wel dient rekening gehouden te worden met opstaande
randen of een werkvlakken voor de band die de reikafstand
vergroten. Een spoor in het midden van de band kan dan weer
helpen de stukken dichter bij het lichaam te brengen.
Opstaande randen zijn soms nodig om te voorkomen dat de goederen
van de transportband afvallen. Deze vermeerderen echter de
reikafstand en zo ook de houdingsbelasting op rug, nek en
hoofd. De hoogte van de opstaande randen moet ook niet hoger
gemaakt worden dan nodig is. Eventueel kan op de plaatsen
waar de operator werkt geen rand voorzien zijn. Leunen tegen
de rand creëert een lokale druk die snel onaangenaam
wordt. In deze gevallen is een zachte bekleding aanbevolen.
Afgeronde randen maken het leunen ook comfortabeler.
Voet-
en beenruimte
Voldoende
voetenruimte is nodig om toe te laten dat de werknemer dicht
tegen de transportband kan gaan aanstaan. Dit voorkomt een
voorovergebogen houding.
*
Diepte: min. 300 mm
*
Hoogte: min. 150 mm
*
Breedte: min. 600 mm
Voor
zittend werk is uiteraard meer beenruimte vereist:
*
Diepte knieën: min. 600 mm
* Diepte voeten: min. 750 mm
*
Hoogte knieën: min. 750 mm
* Breedte voeten: min. 600 mm
Organisatie
: buffers
Organisatorische en psychosociale factoren spelen ook een
rol bij bandwerk. De snelheid van de band bepaalt immers het
werktempo. Een te hoge snelheid leidt tot vermoeidheid maar
ook stress bij de operator. Een buffer laat toe dat de band
vol loopt terwijl de operator voorraad gaat halen of een hapering
in de machine oplost. Dit is een geode oplossing om de repetitiviteit
te doen dalen en het tempo meer zelf te kunnen regelen.
Bandwerk
kan één zijde van het lichaam specifiek belasten.
Tijdelijk werken aan de andere kant van de band helpt de belasting
gelijk over de twee armen te verdelen. Een formeel systeem
van jobrotatie kan ook ervoor zorgen dat verschillende spiergroepen
afwisselend belast worden.
Bron/Figuren: Ergonomic considerations for
designing and selecting conveyor belt systems.
HSE - Health and Safety Executive, www.hse.gov.uk,
2005.
fietsmaat -
maat
kinderfiets - hoogte
keuken
- schoenmaten
- afmetingen
bedden
- bureaustoel
- bureautafel
- transportband
- BH maat
- vlieguigzetel
beenruimte
