Rekenen met antropometrietabellen
In
antropometrietabellen staan het gemiddelde, enkele percentielen
en de standaarddeviatie voor elke lichaamsmaat weergegeven.
Om de juiste afmeting van een product of ruimte te kennen,
moet men steeds drie stappen doorlopen.
Stap 1: Bepaal relevante lichaamsmaat
De hoogte van een deur, de grootte van een schoen, de breedte
van een stoel,... steeds zal een specifieke lichaamsmaat maatgevend
zijn. Om de bovenste legger van een bibliotheekrek te bepalen,
zal de verticale reikhoogte relevant zijn. Om te weten of
iemand zich zal moeten bukken, kan men zich baseren op de
vuisthoogte. Werken gebeurt dan weer rond de ellebooghoogte
en zitten rond knieholtehoogte.
www.dinbelg.be
Stap
2. Kies een percentieltype
Na
het bepalen van de lichaamsmaat, moet men een percentiel kiezen
zodat een product of ruimte voor zoveel mogelijk gebruikers
comfortabel is. Daarvoor kijkt men eerst naar de extremen,
het hoger of lager percentiel.
Om
alle mensen voldoende ruimte te geven, kiest men voor de
grootste maat. Wanneer de man met de langste bil-knieschijfdiepte
voldoende beenruimte heeft in de bioscoop, dan is dat voor
iedereen het geval. Speelt het reiken een rol zoals bij de
hoogte van een winkelrek of de diepte van het aanrecht, dan
zal de kleine persoon de referentie vormen.
Als deze overal aankan, dan is dat zeker het geval voor wie
groter is. Wanneer de voor- en de nadelen van beide extremen
ongeveer gelijk zijn, kan men een gemiddelde
oplossing overwegen. De hoogte van een deurklink, lichtschakelaar,
horizontale duwbaar,... wordt zo gebaseerd op de gemiddelde
maat. Vaak zal één vaste maat echter niet volstaan
en kiest men beter voor productvarianten
of verstelbaarheden. Schoenen en kleding zijn in verschillende
maten verkrijgbaar, alsook schoolmeubilair, baliehoogtes en
computermuizen. Een bureaustoel daarentegen is verstelbaar
om zowel voor de grootste als de kleinste gebruiker te passen.
Toch moet men zich steeds bewust zijn van de uitersten die
men uitsluit. Een ontwerper moet elke relevante lichaamsmaat
en gekozen percentiel kunnen verantwoorden. De afmetingen
van mensen in een rolstoel, kinderen of oudere mensen kunnen
bijvoorbeeld verschillen van de afmetingen van volwassenen.
In een openbare ruimte zijn ze echter evenwaardige gebruikers.
Stap
3. Toeslagen en marges
De waarden in de antropometrische tabellen moeten soms vermeerderd
of verminderd worden. Voor schoenen wordt
een toeslag van 3 cm gerekend. Ook moet er steeds rekening
gehouden worden de aard van de activiteiten die
men uitvoert of met de hoogte van werkstukken
zoals een toetsenbord of strijkijzer. In functie van het soort
werk gelden volgende richtlijnen voor staand werk:
www.dinbelg.be
Voorbeeld
Bepaal
de hoogte van een strijkplank. In de eerste stap kiest men
dus de relevante lichaamsmaat, zijnde de staande ellebooghoogte.
Strijken zal ongeveer ter hoogte van de ellebogen gebeuren.
Vervolgens vraagt men zich af wie de referentiepersoon is
voor een strijktafel. Neemt men de kleinste maat, dan zal
iedereen moeten vooroverbuigen in de rug, neemt men de grootste
maat, dan strijkt iedereen met geheven armen of opgetrokken
schouders. Door het gemiddelde te kiezen kan men beide klachten
verdelen, maar de beste oplossing is toch te kiezen voor een
verstelbare tafel, van de P1 kleinste tot P99 grootste maat.
In stap drie worden nog toeslagen en marges bijgerekend.
De staande ellebooghoogte moet vermeerderd worden met 3 cm voor
de schoenzool. Strijken is een taak die matige kracht en matige
precisie vereist, dus gebeurt deze activiteit met de handen
10 cm onder de ellebogen. Om de effectieve tafelhoogte te
kennen, moet ook nog de hoogte van het strijkijzer 12 cm in
rekening genomen worden. De hoogte van de strijktafel wordt
dus als volgt berekend:
Ellebooghoogte (P1-P99) + 3cm schoenzool - 10 cm werkhoogte -
12 cm werkstuk
P1:
95cm (zie tabel) + 3cm - 10cm - 12cm = 76cm
P99:
1m24 (zie tabel) + 3cm - 10cm - 12cm = 105cm
Een
strijktafel is dus best verstelbaar tussen 76 en 105 cm om
staand te kunnen strijken. Wil men ook zittend strijken, dan
moet men uitgaan van de knieholtehoogte en zittende ellebooghoogte.
antropometrietabellen
- tekensjablonen
- 3D
computermodellen
- DINBelg
2005
- fietsmaat
-
hoogte
keuken
- schoenmaten
- afmetingen
bedden
- bureaustoel
- werktafel
- transportband
- BH maat
